Giải mã ‘đế chế’ Vạn Thịnh Phát của gia đình bà Trương Mỹ Lan
Doanh nhân - 09:02, 23/02/2018

Là một doanh nghiệp tư nhân lớn của Việt Nam và ở tầm khu vực nhưng trong 20 năm qua và đóng góp rất lớn vào sự thay đổi bộ mặt của Hòn Ngọc Viễn Đông, kết nối đầu tư cho Việt Nam với rất nhiều đối tác lớn của thế giới, giải cứu rất nhiều dự án bất động sản chết lâm sàng… nhưng thông tin về doanh nghiệp và cả lãnh đạo của họ luôn trong vòng bí ẩn. Đó chính là Tập đoàn Vạn Thịnh Phát của gia tộc bà Trương Mỹ Lan.

Giữa tháng 12 cuối năm vừa qua, tại hội nghị xúc tiến đầu tư của tỉnh Đồng Tháp, một hợp đồng về việc nhập khẩu nông sản của Việt Nam và thị trường Trung Quốc đã khiến những lãnh đạo cao nhất của Việt Nam và cả tỉnh Đồng Tháp bất ngờ.

Đó chính là hợp đồng thoả thuận nhằm thúc đẩy việc nhập khẩu chính ngạch nông sản Việt Nam vào thị trường Trung Quốc với giá trị ít nhất 500 triệu USD được ký kết giữa UBND tỉnh Đồng Tháp và đối tác Greenland Business Group (công ty con thuộc tập đoàn đa ngành Greenland Trung Quốc).

Greenland Business Group là công ty con thuộc tập đoàn đa ngành Greenland – Trung Quốc, thành lập năm 1992 tại Thượng Hải, Trung Quốc, kinh doanh trong nhiều lĩnh vực như bất động sản, thương mại hàng hoá, dịch vụ. Tập đoàn Greenland đứng thứ 268 trên tổng số 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới theo xếp hạng của Forbes năm 2014. Quy mô doanh thu của Tập đoàn Greenland đạt 3 tỷ USD năm 2014 và 7,5 tỉ USD năm 2015.

Bà Trương Mỹ Lan (Áo trắng, bên phải) trong đợt gặp gỡ Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại hội nghị xúc tiến đầu tư của tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Vì sao lại bất ngờ? Có thể nói đây là hợp đồng có giá trị lớn nhất được ký kết trên đại bàn tỉnh Đồng Tháp. Cũng cần biết rằng, mặc dù kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam lên đến 3,4 tỷ USD trong năm qua và lớn nhất từ trước đến nay nhưng chưa có một hợp đồng nào giá trị lên đến 500 triệu USD. Thị trường Trung Quốc là nhà nhập khẩu trái cây rau cũ lớn của Việt Nam nhưng ai cũng biết rằng phần lớn Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này bằng tiểu ngạch trong khi đây là hợp đồng nhập khẩu chính ngạch.

Tỉnh Đồng Tháp vô cùng hoan hỉ khi có hợp đồng lớn, ngành nông nghiệp có dấu ấn để báo cáo, các phương tiện truyền thông có thông tin hay để đưa tin…Tuy nhiên, ít ai biết được rằng để đưa một doanh nghiệp lớn của Trung Quốc đến với một tỉnh xa xôi như Đồng Tháp là điều không hề dễ dàng. Vai trò của người đứng sau sắp xếp đó rất quan trọng nhưng hầu như không được báo chí đề cập.

Mọi người đều không biết, nhưng một số người chuyên xúc tiến đầu tư sẽ biết vì sao như vậy. Bởi vì họ vốn bí ẩn, vốn không chịu xuất hiện trên truyền thông như lâu nay. Vì người đó là Trương Mỹ Lan, bà chủ của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.

Kẻ thay da đổi thịt cho Hòn Ngọc Viễn Đông”

Không chỉ giúp kết nối đầu tư, để giúp tỉnh Đồng Tháp thuận lợi trong sản xuất nhưng việc vận chuyển và các dịch vụ logistics để đẩy mạnh tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, Vạn Thịnh Phát cũng đã rót vốn vào các lĩnh vực hạ tầng của tỉnh này.

Tại hội nghị xúc tiến “Biên bản Ghi nhớ Hợp tác Xây dựng chiến lược phát triển hệ thống logistics và cơ sở hạ tầng tại tỉnh Đồng Tháp” giữa 3 bên là UBND tỉnh Đồng Tháp, Viện Kinh tế Nông nghiệp Hữu cơ và liên danh 3 nhà đầu tư: Công ty Cổ phần Tập đoàn Phát triển Hạ tầng và Bất động sản Việt Nam (VIPD), Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Sunny World và Công ty Cổ phần Địa ốc Sài Gòn Gia Định cũng đã được thực hiện.

3 nhà đầu tư này đều là những công ty liên quan đến bà Trương Mỹ Lan và Vạn Thịnh Phát.

Vạn Thịnh phát và chuỗi thành viên của mình được sở hữu bởi Trương Mỹ Lan cùng chồng là ông Eric Chu Nap Kee, một doanh nhân trong lĩnh vực bất động sản tại Hongkong. Tập đoàn Vạn Thịnh Phát được điều hành bởi bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch HĐQT, cùng chồng là ông Eric Chu Nap Kee – một doanh nhân bất động sản có tiếng tại Hồng kông.

Riêng tại TPHCM, tập đoàn này đã thiết lập một đế chế hùng mạnh, sở hữu một khối tài sản đồ sộ lên đến hàng tỷ USD. Chân rết của tập đoàn này gồm: CTCP Tập đoàn đầu tư Vạn Thịnh Phát (có vốn điều lệ 12.800 tỷ đồng với Vạn Thịnh Phát sở hữu 45%, bà Trương Mỹ Lan 15%, trong khi đó bà Lan lại nắm giữ lại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát đến 80% vốn); CTCP Tập đoàn Sài Gòn Peninsula (18.000 tỷ đồng); CTCP Tập đoàn phát triển hạ tầng và bất động sản Việt Nam (12.000 tỷ đồng); Công ty Phát triển hạ tầng và bất động sản Việt Nam (11.000 tỷ đồng); CTCP Đầu tư An Đông (9.000 tỷ đồng).

Sự “bành trướng” của Vạn Thịnh Phát trên thị trường địa ốc vẫn để lại nhiều giới hỏi cho giới kinh doanh. Nhưng cái tên Vạn Thịnh Phát gần như là một sự bảo chứng để “cải tử hoàn sinh” các siêu dự án. Nhiều ông lớn địa ốc từng “tung hỏa mù” về việc hợp tác với tập đoàn này và lập tức nhận được sự tin tưởng. Đơn cử như River City của Phát Đạt và Phước Kiển của Quốc Cường Gia Lai từng tung tin đồn sẽ được đại gia Trương Mỹ Lan mua lại. Lập tức giá cổ phiếu của hai doanh nghiệp này tăng vụt.

Nhìn lại sự thay da đổi thịt của TPHCM, có lẽ sẽ không quá lời khi nói Vạn Thịnh Phát là cái thương hiệu tiêu biểu nhất trong lĩnh vực bất động sản đóng góp vào sự thay đổi bộ mặt của TPHCM trong 20 năm qua. Danh sách những dự án tiêu biểu mà tập đoàn này tạo dựng ở TPHCM có thể hoàn toàn toàn xứng đáng cho nhận định này.

Có thể kể đến như: An Đông Plaza – Winsor Hotel (18 đường An Dương Vương, quận 5, TP.HCM); Trung tâm thương mại Hùng Vương Square, đây là một trong số những trung tâm mua sắm hiện đại tại khu vực quận 5; Khách sạn The Reverie (22-36 đại lộ Nguyễn Huệ & 57-69F đường Đồng Khởi, quận 1, TP.HCM) bên trong tòa nhà Time Square của Vạn Thịnh Phát là khách sạn 6 sao duy nhất tại TP HCM; Trung tâm Union Square…

Không chỉ hiện tại, bộ mặt tương lai của TPHCM chắc chắn sẽ tiếp tục khi nhưng dự án những dự án đình đám tại các vị trí đắc địa nhất thành phố của Vạn Thịnh Phát được xây dựng trong tương lai. Điển hình như dự án Mũi đèn đỏ Saigon Peninsula (Quận 7) trị giá 6 tỉ USD, tòa tháp SJC Tower sở hữu 4 mặt tiền đường Lê Lợi – Nam Kỳ Khởi Nghĩa – Lê Thánh Tôn – Nguyễn Trung Trực hay khu tứ giác vàng Nguyễn Huệ – Ngô Đức Kế – Hồ Tùng Mậu- Huỳnh Thúc Kháng (Quận 1) cũng là sở hữu của tập đoàn này.

Không chỉ với lĩnh vực địa ốc, bà Trương Mỹ Lan cũng được đến như là một bà chủ ngân hàng từ cuối năm 2011, khi Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) thực hiện tái cơ cấu theo hình thức hợp nhất 3 ngân hàng yếu kém gồm ngân hàng Đệ Nhất (Ficombank), ngân hàng Việt Nam Tín Nghĩa (TinNghiaBank) và ngân hàng SCB.

Mặc dù không xuất hiện chính thức, nhưng bà Lan và Vạn Thịnh Phát được cho là nhóm cổ đông chính của cả 3 ngân hàng nói trên.

Khi hợp nhất, SCB đã có thay đổi lớn khi các vị trí chủ chốt tại HĐQT, Ban Tổng giám đốc được nắm giữ bởi đại diện nhóm cổ đông lớn đến từ Công ty Cổ phần Đầu tư Vạn Thịnh Phát, Công ty Cổ phần Đầu tư tài chính Việt Vĩnh Phú…

Ở nhiệm kỳ đầu tiên 2012 – 2017, HĐQT của SCB có 8 thành viên và bà Nguyễn Thị Thu Sương được bầu làm Chủ tịch, ông Vũ Văn Thành là Phó Chủ tịch và ông Trầm Thích Tồn là thành viên HĐQT…

Bà Sương và ông Tồn đều nắm vị trí quan trọng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Vạn Thịnh Phát và Công ty Cổ phần Đại Trường Sơn (nay đổi tên thành Công ty Cổ phần Tập đoàn Saigon Peninsula – là công ty liên kết của Vạn Thịnh Phát). Công ty Cổ phần Đầu tư Vạn Thịnh Phát là công ty con thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát của bà Lan.

Phác họa chân dung gia tộc Vạn Thịnh Phát

Không chỉ thông tin về hoạt động doanh nghiệp, những thông tin về bà Trương Mỹ Lan cũng như gia tộc này thậm chí còn bí ẩn hơn. Thự tế là cho đến nay Bà Trương Mỹ Lan vẫn chưa có 1 lần xuất hiện chính thức nào trên các phương tiện truyền thông. Các thông tin liên quan đến bà khá ít ỏi, chủ yếu là thành tích về các hoạt động của bà trong công tác xã hội.

Bà Trương Mỹ Lan là một người gốc Hoa, bà còn có tên gọi khác là Trương Muội. Thông tin từ South China Morning Post cho biết bà Lan gặp ông Eric Chu Nap Kee năm 16 tuổi – khi đó bà đang kinh doanh mỹ phẩm. Họ lấy nhau và bắt đầu kinh doanh trong lĩnh vực nhà hàng khách sạn, sau đó đầu tư vào lĩnh vực bất động sản.

Bà Trương Mỹ Lan Và chồng ông Chu Nap Kee

Gần đây khi thông tin về việc gia đình bà xin thôi quốc tịch Việt Nam được đăng tải trên truyền thông, nhiều người mới biết đến gia đình bà có 9 người. Bao gồmTrương Lập Hưng, Trương Mễ, Trương Huệ Nhi, Trương Chí Trung, Ngô Thanh Nhã, Trương Lập Tân, Trương Huệ Vân, Trương Lập Phát và Lâm Thị Hoà đồng loạt xin thôi quốc tịch Việt Nam.

Không có tên trong 9 người này, nhưng tư truyền thông, nhiều người cũng biết đến một trong những người con gái của bà là Chu Duyệt Hằng. Theo South China Morning Post, Chu Duyệt Hằng (Elizabeth Chu – Chu Yuet-han) năm nay mới 24 tuổi nhưng đã là Chủ tịch của ZS Hospitality Group – công ty đang sở hữu chuỗi 6 thương hiệu nhà hàng đa phong cách đặt văn phòng tại tòa cao ốc Nexxus ở khu trung tâm tài chính quốc tế Hồng Kông.

Hiện Elizabeth Chu đang theo học về hành chính công ở Đại học Hồng Kông, ngành học mà theo cô có thể giúp mình đảm nhận nhiệm vụ lớn hơn trong ngành kinh doanh. “Cha mẹ tôi nói rằng vấn đề quan trọng nhất rút ra được sau 30 năm kinh doanh của họ là quản trị nguồn nhân lực”, cô cho biết.

Hiện chưa rõ nữ Chủ tịch trẻ tuổi Chu Duyệt Hằng của ZS Hospitality Group có kế hoạch gì ở Việt Nam, nhưng cuối năm ngoái cô cùng với người chị họ Trương Huệ Vân đã thành lập Minerva – công ty đã chi 700 tỷ đồng mua căn biệt thự cổ 3 mặt tiền đường Võ Văn Tần – Bà Huyện Thanh Quan và Nguyễn Thị Diệu quận 3 TPHCM.

Chu Duyệt Hằng, Con gái bà Trương Mỹ Lan (ở giữa)

Trương Huệ Vân (vợ của ca sĩ, nhạc sĩ Thanh Bùi) là doanh nhân thế hệ thứ tư của Trương Gia tộc. Năm 2011, cô thay mặt bà Trương Mỹ Lan ra Hà Nội dự lễ vinh danh “Gia tộc doanh nhân”. Phát biểu tại buổi lễ hôm đó, Trương Huệ Vân chia sẻ, Vạn Thịnh Phát có được cơ nghiệp với nhiều nhà hàng, khách sạn, cao ốc văn phòng, căn hộ có tiếng bây giờ như khách sạn Thương mại An Đông, cao ốc căn hộ cao cấp Sherwood Residence… chính là nhờ sự tương trợ, đùm bọc, sẻ chia và tin tưởng lẫn nhau của các thành viên trong gia đình, dòng tộc suốt hơn hai thập kỷ vừa qua.

Nữ doanh nhân trẻ họ Trương tâm sự, trong nghiệp kinh doanh, mỗi thành công là một động lực để các doanh nhân tiến lên. Song đường đến với thành quả ngày hôm nay, đâu phải chỉ toàn thành công và niềm vui, mà có bao khó khăn, cơ cực nhuốm đẫm mồ hôi, nước mắt của nhiều thế hệ… Tuy vậy, trong dòng chảy cuộc sống bộn bề ngày nay, không phải ai cũng có điều kiện nắm rõ về bước đi các lớp cha ông đi trước, hiểu được các bậc tiền bối đã vất vả, gian nan thế nào để có được cơ nghiệp của gia đình, dòng tộc.

Vì sao Vạn Thịnh Phát bí ẩn?

Câu hỏi đặt ra, là vì sao một tập đoàn lớn lại hoạt động trong lĩnh vực bất động sản – lĩnh vực cần truyền thông mạnh, nhưng Vạn Thịnh Phát trong những năm qua lại rất kín tiếng, ít tiếp xúc với truyền thông?

“Nếu không bàn đến những giả thuyết âm mưu, đặc tính không thích phô trương của người Hoa và nhìn ở góc độ truyền thông thương hiệu đơn thuần thì có thể thấy những phân khúc bất động sản mà Vạn Thịnh Phát tham gia trước đây đều nằm ở phân khúc cao cấp. Mà cao cấp thì không bao giờ ồn ào. Họ có phân khúc khách hàng riêng của mình”, một chuyên gia thương hiệu (không muốn nêu tên) nhận xét.

Theo vị chuyên gia này, thương hiệu đại trà thường có xu hướng truyền thông mang tính so sánh mình với đối thủ cạnh tranh và truyền thông tới khách hàng những điều lợi thế của mình tới khách hàng. Nhưng các nhãn hiệu sang trọng thì họ không làm theo cách này. Thay vào đó, thương hiệu cao cấp thường đạt được điều này bằng cách gây ra một mức độ bí ẩn hoặc bằng cách kết nối với nghệ thuật giao tiếp huyền thoại thông qua các câu chuyện lịch sử.

Ví dụ cho nhận định này có thể lấy dự án sang trọng nhất của tập đoàn là khách sạn siêu sang The Reverie – sở hữu hai mặt tiền Nguyễn Huệ và Đồng Khởi và là khách sạn 6 sao duy nhất tại Việt Nam tính đến thời điểm hiện nay.

The Reverie Saigon cao 39 tầng, gồm 286 phòng thượng hạng với nội thất siêu sang chỉ dành cho giới thương lưu. Đây cũng là nơi thường đón tiếp các nhân vật VIP của thế giới, từ giới chính khách, tỉ phú đến các nhân vật showbiz đình đám khi ghé thăm Việt Nam như Tổng thống Ý Sergio Mattarella, tỉ phú Richard Branson, cầu thủ điển trai David Beckham….

Nhận định của vị chuyên gia này xem ra khá hợp lý. Bởi gần đây, những thông tin về Vạn Thịnh Phát xuất hiện ngày một nhiều hơn. Mới nhất, gia đình bà Trương Mỹ Lan đã có mặt để tham dự lễ cắt băng khánh thành, khai trương The Garden Mall – một dự án định ở phân khúc dịch vụ bình dân có độ phổ biến rộng.

Sự cởi mở với truyền thông của tập đoàn Vạn Thịnh Phát cũng thể hiện về việc một số tờ báo lần đầu tiên được tập đoàn này mời đến dự đưa tin cũng như chạy quảng về sự kiện này. Một số ý kiến cũng cho rằng, sắp tới họ có thể đẩy mạnh truyền thông hơn một khi đưa 648 căn hộ tại 3 tòa tháp Thuận Kiều Plaza trước đây vào khai thác kinh doanh.

Mới đây tại sự kiện APEC được tổ chức ở Đà Nẵng, những thương hiệu doanh nghiệp mà gia đình bà Trương Mỹ Lan đang sỡ hữu như VTP, AnphaKing, Sunny World, VIPD đã xuất hiện tràn ngập tại các bằng rôn ở hội nghị CEO toàn cầu trong vai trò là nhà tài trợ chính. Giới doanh nhân tham dự APEC cũng đã bắt đầu thấy bà Trương Mỹ Lan xuất hiện cùng những doanh nhân lớn của thế giới và tham gia vào các cuộc hội nghị kinh tế toàn cầu.

Bà Trương Mỹ Lan, (áo cam) tại hội nghị APEC

Dường như, gia đình bà Trương Mỹ Lan đang muốn gửi một thông điệp mới về tham vọng trên thương trường Việt Nam sau nhiều năm kín tiếng.

Theo Thanh Huyền/KTTĐ